Wie zijn wij?

Het Public Procurement Research Centre (PPRC) is een interdisciplinair onderzoekscentrum van de Universiteit Utrecht en de Universiteit Twente. Het PPRC is actief op het terrein van aanbesteden en inkopen in de publieke sector.

Aanbesteden heeft in de Nederlandse samenleving een slecht imago. Corruptieschandalen, slecht verlopen procedures, gemis aan kennis over hoe aanbestedingen op rechtmatige en doelmatige wijze te laten verlopen en gebrek aan kennis over het doel van de regels liggen daar aan ten grondslag. Soms laait zelfs de vraag op in pers en politiek of het niet beter zou zijn om de aanbestedingsregels af te schaffen. De schade die ontstaat doordat positieve resultaten uitblijven die mogelijk zijn met jaarlijks € 73 miljard aan uitgaven van belastinggeld, wordt door deze negatieve spiraal in stand gehouden.

Doel: Mentaliteitsverandering

Het PPRC heeft zich tot doel gesteld om tot een mentaliteitsverandering te komen, zowel binnen organisaties als in de publieke opinie. Met elkaar is afgesproken om structureel maatschappelijke impact te realiseren via zgn. missiewerk. Dit met het ultieme doel om er voor te zorgen dat tal van diensten die essentieel zijn voor het leven van burgers – van de (thuis)zorg, de levering van water, gas, elektriciteit, de afvalverwijdering en -verwerking, tot de huisvesting voor vluchtelingen (etc.) – op de meest duurzame en rechtvaardige wijze via professionele aanbestedingen worden ingekocht.

Om dit doel te bereiken wordt op vele fronten ingezet. In een in 2013 opgesteld plan van aanpak is bepaald om eerst en primair aandacht te schenken aan de Nederlandse samenleving, vervolgens internationaal. Om een mentaliteitsverandering te realiseren worden de volgende twee stappen gezet.

Activiteiten

1e stap: interdisciplinaire kennis ontwikkelen via verbinding van gescheiden werelden

In het PPRC werken onderzoekers van de UU bij Rechtsgeleerdheid nauw samen met onderzoekers van de inkoop-technische wetenschappen van de Universiteit Twente (economen, bestuurskundigen en een wiskundige). Het PPRC heeft met zijn onderzoek voor de verbinding tussen de inkoop-wereld en de aanbestedingsrechtelijke wereld gezorgd. Er worden interdisciplinaire wetenschappelijke inzichten opgedaan die van cruciaal belang zijn om tot een betere sociale en economische benutting van de markt voor overheidsopdrachten te komen. In 2017 heeft dit bijvoorbeeld geresulteerd in nieuwe inzichten over het rechtmatig en doelmatig gebruik van gunningsmethodieken, juridische mogelijkheden voor betere benutting van overheidsmiddelen en het organiseren van zorgtaken.

Ook heeft het PPRC eerder onderzoek uitgevoerd voor / advies verstrekt o.a. aan de ministeries van Defensie, van Binnenlandse zaken, van Veiligheid en Justitie, de Koninklijke Luchtmacht, de Nationale Politie, gemeenten en waterschappen en samenwerkingsverbanden daarvan, het Instituut voor de fysieke Veiligheid, het RIVM, Confederaties van aannemers in andere EU landen,  diverse advocatenkantoren, diverse internationale ondernemingen, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

2e stap: kennis bottom-up en top-down aan een groter publiek ter beschikking stellen

De ontwikkelde kennis wordt zowel bottom-up als top-down aan een groter publiek ter beschikking gesteld om invloed uit te oefenen op de aanbestedingsregulering en de aanbestedingspraktijk. Dit wordt gedaan op de volgende manieren:

 Het creëren en in stand houden van een ‘procurement community’ gevormd door juristen en niet-juristen via social media (LinkedIn en alumni groep). Anno 2017 telt deze community ruim 1300 leden. Deze vervult in de aanbestedingswereld een voortrekkersrol door vanuit dit nieuwe platform nieuwe ideeën en inzichten te lanceren.

 Via het verzorgen van lezingen (i), executive onderwijs (ii); inmiddels zijn er honderden professionals interdisciplinair opgeleid, in 2017 meer dan 80 (plus meer dan 80 bezoekers van een bijeenkomst waar wetenschappers met instituties en praktijk ideeën hebben geïnventariseerd om tot ‘beter aanbesteden’ te komen; het deelnemen aan fora (iii) wordt bottom-up invloed uitgeoefend op de mentaliteit van organisaties uit de private en de publieke sector (inclusief de rechterlijke macht).

 Top-down heeft het PPRC impact via het zichtbaar zijn in de media, door het geven van commentaar op de actualiteit op de radio (BNR), in kranten (o.a. Financiële Dagblad) en op online platformen (o.a. Aanbestedingscafé.nl). Na jarenlang een column over aanbesteden en publieke inkoop in Cobouw te hebben geschreven zijn de PPRC onderzoekers in 2017 gestart met het schrijven van een column voor de Staatscourant. Het gaat om een nieuwe rubriek ‘Aanbestedingsrecht’, die dient om weerstand tegen aanbestedingen, misvattingen en verkeerde informatie in een ander daglicht te zetten.

Sociaal domein

PPRC onderzoekers hebben in 2017 bijvoorbeeld de taak op zich genomen om een trekkersrol te vervullen in twee invloedrijke maatschappelijke initiatieven om tot een betere organisatie van het sociaal domein te komen. Het sociaal domein omvat taken rondom de zorg voor mensen met een fysieke of mentale beperking, met schuldenproblematiek, last van discriminatie, opleidingsachterstand en/of andere kenmerken die bijzondere aandacht en extra ondersteuning behoeven. In deze initiatieven – de werkgroepen van respectievelijk PIANOo, het expertise centrum van Economische Zaken, en van de Nederlandse Vereniging voor Aanbestedingsrecht (NVvA), werken maatschappelijke partners (gemeenten, zorgverleners, wetenschappers, juristen en bestuurskundigen) gezamenlijk aan een betere organisatie van deze taken. De resultaten van beide initiatieven zullen aan het ‘maatschappelijke veld’ ter beschikking worden gesteld en aan de minister van Sociale Zaken en van Economische Zaken worden aangeboden.

Maatschappelijke impact

De inspanningen van het PPRC hebben op diverse niveaus tot resultaten geleid; zo worden inzichten van het PPRC regelmatig ingebracht in het politieke debat – wat o.a. leidde tot verbeteringen in de huidige Aanbestedingswet – en kan worden gezegd dat maatschappij breed toenemende aandacht is voor het belang van een goed ingerichte aanbestedingsprocedure, o.a. zichtbaar in het traject ‘Beter Aanbesteden’ van het Ministerie van Economische Zaken, waarin ook het PPRC participeert. Kortom, de onderzoekers leveren structureel een actieve bijdrage aan maatschappelijke impact.

Organisatie

Het PPRC wordt geleid door prof. mr. E.R. (Elisabetta) Manunza, hoogleraar Europees en internationaal Aanbestedingsrecht (Faculteit REBO (Rechtsgeleerdheid, Economie, Bestuur en Organisatie van de Universiteit Utrecht) en prof. dr. J. (Jan) Telgen, hoogleraar Besliskunde en Inkoopmanagement (Faculteit Management en Bestuur van de Universiteit Twente). Het PPRC telt zeven vaste onderzoekers met een juridische of een bedrijfs-/ bestuurskundige achtergrond.

Het PPRC wordt onder de “overige (onderzoeks)instituten” van het Departement Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Utrecht vermeld. Met de keuze van thema’s (kernwaarden, solidariteit, duurzaamheid en innovatie) sluit het PPRC tevens aan bij de onderzoeken die zowel universiteitsbreed (Sustainabillity van Institutions for Open Societies) als vanuit de faculteit (RENFORCE) worden uitgevoerd.